Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Văn Phong, từ đầu những năm 90 của thế kỷ trước đến nay, bốn lĩnh vực công nghệ cao là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới và công nghệ tự động hóa đã được đưa vào nghiên cứu trong hệ thống các chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp nhà nước và các chương trình kỹ thuật – kinh tế.
Tạo bước đột phá phát triển công nghệ cao
Kết quả nghiên cứu của các chương trình này được áp dụng, hằng năm mang lại lợi ích hàng nghìn tỷ đồng trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản. Các kết quả trong công nghệ thông tin, tự động hóa, vật liệu tiên tiến như hệ thống SCADA, vật liệu polymer composit…đã giúp giảm chi phí nhập ngoại nhiều trang thiết bị giá trị cao. Hiện nay, nước ta có khoảng 100 viện nghiên cứu và 80 trường đại học, cao đẳng có hoạt động liên quan đến các lĩnh vực công nghệ cao nói trên.
Tuy nhiên, hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao của Việt Nam còn một số hạn chế như: Trình độ phát triển về công nghệ cao còn ở rất thấp, quy mô quá nhỏ bé; chưa tạo được công nghệ cao mang tính đột phá; nhu cầu sử dụng công nghệ cao còn quá thấp; doanh nghiệp ít được khuyến khích và chưa quan tâm nhiều đến việc nhập khẩu công nghệ cao; thiếu các ngành khoa học phụ trợ…
Do vậy, Dự án Luật Công nghệ cao do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì soạn thảo lần này gồm 6 chương, 35 điều thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về ứng dụng và phát triển công nghệ cao trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế. Nhà nước huy động mọi nguồn lực đầu tư, dành ưu đãi cao nhất, ưu tiên phân bổ ngân sách cho nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao, phát huy vai trò dẫn đường của công nghệ cao trong phát triển kinh tế và khoa học – công nghệ. Từ đó đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, đầu tư cho con người ngay từ bước khởi đầu hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao, có chính sách thu hút lực lượng khoa học trẻ được đào tạo bài bản ở nước ngoài về nước nghiên cứu, giảng dạy hoặc thành lập doanh nghiệp khoa học và công nghệ cao. Chú trọng hỗ trợ nâng cao năng lực công nghệ và đào tạo nguồn lao động kỹ năng chuyên nghiệp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ…
Các thành viên Chính phủ cơ bản nhất trí với dự thảo Luật và có ý kiến đề nghị để tạo được bước đột phá trong phát triển công nghệ cần qui định cụ thể các mức ưu đãi, khuyến khích đối với hoạt động công nghệ cao vượt hơn các mức ưu đãi đã quy định.